Co musisz wiedzieć i co potrafić przed rozpoczęciem szkolenia Black Belt?

Program został zaprojektowany jako kompletna ścieżka rozwoju, obejmująca zarówno fundamenty Six Sigma, jak i zaawansowane zagadnienia związane z analizą danych, prowadzeniem projektów oraz przywództwem. Oznacza to, że Black Belt może być pierwszym szkoleniem Six Sigma w życiu uczestnika.

Nie oznacza to jednak, że wcześniejsze doświadczenia nie mają znaczenia. Wręcz przeciwnie. Są pewne kompetencje i predyspozycje, które zdecydowanie ułatwiają przejście przez szkolenie i późniejszą pracę w roli Black Belta. Co ciekawe, nie dotyczą one znajomości narzędzi Six Sigma. Znacznie częściej dotyczą sposobu myślenia, podejścia do ludzi oraz gotowości do pracy z problemami, których rozwiązanie na początku wcale nie jest oczywiste.

Warto więc przed rozpoczęciem szkolenia odpowiedzieć sobie na kilka pytań.

Wbrew obiegowej opinii Black Belt nie jest rolą dla osoby, która większość czasu spędza przed komputerem, analizując dane. Oczywiście analiza danych stanowi jeden z fundamentów tej funkcji, jednak równie istotna jest umiejętność pracy z ludźmi i prowadzenia zespołów projektowych.

Projekty DMAIC angażują przedstawicieli różnych działów organizacji, często o odmiennych celach, doświadczeniach i punktach widzenia. Bardzo rzadko zdarza się przy tym, aby Black Belt był formalnym przełożonym członków zespołu. Nie dysponuje więc narzędziami władzy, które pozwalają wydawać polecenia czy egzekwować wykonanie zadań. Mimo to odpowiada za doprowadzenie projektu do końca, osiągnięcie założonych rezultatów i utrzymanie zaangażowania uczestników przez kilka miesięcy wspólnej pracy.

To właśnie dlatego jednym z najważniejszych narzędzi Black Belta staje się autorytet. Buduje go nie stanowisko, lecz kompetencje, sposób prowadzenia rozmów, umiejętność słuchania oraz konsekwentne opieranie dyskusji na liczbach, danych i faktach. Osoby, które już dziś lubią pracować z ludźmi, potrafią budować współpracę i dobrze odnajdują się w środowisku międzydziałowym, zazwyczaj łatwiej odnajdują się również podczas realizacji projektów Six Sigma. Nie oznacza to jednak, że pozostali nie powinni wybierać tej ścieżki. Wręcz przeciwnie – dla wielu uczestników właśnie kompetencje przywódcze okazują się jednym z najcenniejszych efektów całego programu.

Six Sigma od początku swojego istnienia opiera się na przekonaniu, że decyzje biznesowe powinny wynikać z analizy danych, a nie z intuicji czy przyzwyczajeń. Nie oznacza to oczywiście, że doświadczenie przestaje mieć znaczenie. Przeciwnie – jest ono niezwykle cenne. Różnica polega na tym, że doświadczenie staje się hipotezą, którą warto zweryfikować, a nie niepodważalnym argumentem kończącym dyskusję.

Dobry Black Belt bardzo często zadaje jedno pozornie proste pytanie: „Skąd to wiemy?”. Jeżeli odpowiedź opiera się wyłącznie na przekonaniach lub opinii, rozpoczyna poszukiwanie danych, które pozwolą potwierdzić lub obalić daną tezę. To właśnie taki sposób myślenia stanowi fundament metodyki DMAIC.

Nie trzeba jednak rozpoczynać szkolenia jako ekspert od statystyki czy analizy danych. Tego właśnie uczestnicy uczą się podczas kursu. Znacznie ważniejsze jest to, czy już dziś lubisz pracować z liczbami, czy potrafisz wyciągać wnioski z danych oraz czy jesteś gotów zmienić własne zdanie, jeżeli analiza pokaże coś innego, niż pierwotnie zakładałeś. To predyspozycja, która bardzo ułatwia rozwój na ścieżce Black Belta.

Kolejnym pytaniem, które warto sobie zadać, jest to, jak szeroko postrzegasz swoją organizację. Nie chodzi tutaj o znajomość wszystkich procedur czy szczegółowych aspektów funkcjonowania własnego działu. Znacznie ważniejsze jest rozumienie szerszego kontekstu biznesowego.

Black Belt pracuje nad problemami, które bardzo rzadko kończą się na granicy jednego procesu lub jednego zespołu. Wręcz przeciwnie – większość projektów DMAIC ma charakter przekrojowy i wymaga zrozumienia zależności pomiędzy różnymi obszarami organizacji. Aby skutecznie prowadzić takie projekty, warto rozumieć, jakie cele realizuje firma, w jaki sposób tworzy wartość dla klientów oraz jak poszczególne procesy wpływają na siebie nawzajem.

Nie trzeba oczywiście posiadać kompletnej wiedzy na temat całego przedsiębiorstwa. Istotniejsze jest zaciekawienie organizacją jako całością oraz gotowość do wychodzenia poza własny obszar odpowiedzialności. To właśnie taka perspektywa bardzo często odróżnia przyszłych Black Beltów od osób, które pozostają wyłącznie specjalistami w swojej dziedzinie.

To pytanie może wydawać się zaskakujące, ale z perspektywy wieloletniej pracy z Black Beltami jest ono jednym z najważniejszych.

Wiele osób rozpoczynających karierę menedżerską ma poczucie, że lider powinien znać odpowiedź na każde pytanie. Tymczasem metodyka Six Sigma uczy czegoś dokładnie odwrotnego. Dobry Black Belt nie zgaduje. Nie zakłada. Nie szuka rozwiązania, zanim dobrze nie zrozumie problemu.

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech dojrzałych Black Beltów jest gotowość do powiedzenia: „nie wiem, potrzebuję to sprawdzić”. Nie wynika to z braku kompetencji, lecz z dużej dyscypliny intelektualnej. W metodyce DMAIC niezwykle łatwo pomylić objawy z przyczynami. Jeżeli zbyt szybko uwierzymy, że już znamy odpowiedź, bardzo często zaczynamy rozwiązywać niewłaściwy problem.

Można wręcz powiedzieć, że wrażenie własnej nieomylności jest jednym z największych zagrożeń w pracy Black Belta. Osoby, które potrafią zaakceptować własną niewiedzę i potraktować ją jako początek procesu poznawczego, zazwyczaj znacznie skuteczniej prowadzą później projekty doskonalące.

Ostatnim obszarem, nad którym warto się zastanowić, jest praktyczna praca z narzędziami analitycznymi. Excel od wielu lat pozostaje podstawowym środowiskiem pracy dla większości specjalistów zajmujących się analizą danych, a Minitab jest jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych podczas projektów Six Sigma.

Czy trzeba biegle znać oba programy przed rozpoczęciem szkolenia? Zdecydowanie nie. Obsługa Minitaba w analizach statystycznych stanowi element programu szkoleniowego i jest rozwijana podczas kolejnych modułów. Osoby, które już wcześniej pracowały z większymi zbiorami danych, tabelami czy wykresami, mogą jednak szybciej skoncentrować się na interpretacji wyników zamiast na nauce samego narzędzia. Będzie to więc pewne ułatwienie, ale z pewnością nie warunek rozpoczęcia szkolenia.

Warto zauważyć pewien paradoks. Wszystkie kompetencje opisane powyżej są jednocześnie tymi, które program Six Sigma Black Belt rozwija najintensywniej. Nie oczekujemy więc, że uczestnik przyjdzie na szkolenie jako doświadczony lider, ekspert od statystyki czy specjalista doskonale rozumiejący funkcjonowanie całej organizacji. Gdyby tak było, samo szkolenie nie miałoby większego sensu.

Znacznie ważniejsze jest nastawienie do nauki, gotowość do pracy nad sobą oraz chęć podejmowania coraz trudniejszych wyzwań biznesowych. (Czasami takich, których nie chcę się podjąć nikt inny w organizacji). To właśnie z takich kandydatów najczęściej wyrastają najlepsi Black Belci.

Można więc powiedzieć, że Black Belt nie jest nagrodą za kompetencje, które już posiadasz. Jest świadomą decyzją o ich rozwijaniu. Jeżeli już dziś dostrzegasz u siebie część opisanych predyspozycji, z pewnością będzie Ci łatwiej. Jeżeli jeszcze ich nie masz, nie powinno to być powodem do rezygnacji. Potraktuj je raczej jako kierunek rozwoju, który będziesz konsekwentnie realizował podczas szkolenia, prowadząc kolejne projekty DMAIC i zdobywając doświadczenie w rzeczywistym środowisku biznesowym.

Jeżeli po przeczytaniu tego artykułu nadal zastanawiasz się, czy odnajdziesz się w roli Six Sigma Black Belta, zachęcam do lektury naszego czteroczęściowego cyklu „Czy nadaję się na Black Belta? Kompetencje człowieka wiedzy”. Znajdziesz w nim znacznie szersze spojrzenie na kompetencje, predyspozycje i wyzwania, które wiążą się z tą rolą.

1. Czy nadaję się na Black Belta? Kompetencje człowieka wiedzy – część 1
   https://abk.pl/baza-wiedzy/czy-nadaje-sie-na-black-belta-kompetencje-czlowieka-wiedzy-cz-1/
2. Jakie są cechy Black Belta? Kompetencje człowieka wiedzy – część 2
   https://abk.pl/przewodnik/jakie-sa-cechy-black-belta-kompetencje-czlowieka-wiedzy-cz-2/
3. Czym wyróżnia się Six Sigma Black Belt? Kompetencje człowieka wiedzy – część 3
   https://abk.pl/baza-wiedzy/czym-wyroznia-sie-six-sigma-black-belt-kompetencje-czlowieka-wiedzy-cz-3/
4. Kluczowa cecha idealnego Black Belta. Kompetencje człowieka wiedzy – część 4
   https://abk.pl/baza-wiedzy/kluczowa-cecha-idealnego-black-belta-kompetencje-czlowieka-wiedzy-cz-4/

To cykl, który od wielu lat pomaga kandydatom lepiej zrozumieć, na czym naprawdę polega rola Black Belta i jakie kompetencje rozwijają się podczas kolejnych etapów tej ścieżki. Warto potraktować go jako uzupełnienie tego artykułu i punkt wyjścia do świadomej decyzji o rozpoczęciu własnej drogi w Six Sigma.

Szczegóły znajdziesz tutaj:

Six Sigma Black Belt

Jeśli chcesz porozmawiać – zadzwoń do nas lub napisz:

Karolina Klimek
781 772 384
karolina.klimek@abk.pl