Fakt czy opinia? Jak statystyka pomaga oddzielić prawdę od przeczucia.
„Wydaje mi się” kontra „Bazując na danych, wiem …„. Dlaczego przeczucie nie wystarczy.
Każda organizacja pełna jest przekonań, które brzmią jak fakty, ale nimi nie są. „Nowa maszyna produkuje lepiej niż stara.” „Dostawca A jest bardziej niezawodny niż dostawca B.” „Od kiedy zmieniliśmy procedurę, reklamacji jest mniej.” Brzmi znajomo, prawda?
Problem polega na tym, że ludzki mózg jest mistrzem w znajdowaniu wzorców, nawet tam, gdzie ich nie ma. Widzimy kilka dobrych wyników i już wierzymy, że proces się poprawił. Widzimy dwa złe tygodnie z rzędu i natychmiast szukamy winnego. Tymczasem to, co obserwujemy, może być po prostu losową zmiennością procesu, a nie dowodem na żadną realną zmianę.
Testowanie hipotez to zbiór narzędzi statystycznych i metod, które pozwalają zadać precyzyjne pytanie i uzyskać na nie odpowiedź, ale opartą na danych, a nie na intuicji, doświadczeniu czy sile przebicia osoby w sali konferencyjnej.
W metodyce Six Sigma testowanie hipotez jest filarem fazy Analyse w Six Sigma, pozwala udowodnić, że zidentyfikowana zmienna naprawdę wpływa na problem.
Anatomia testu hipotez, czyli co tak naprawdę testujesz?
Zanim wybierzesz odpowiedni test statystyczny, musisz zrozumieć logikę, która stoi za każdym testowaniem hipotez. To nie jest magia, to precyzyjnie zdefiniowana i standardowa procedura wnioskowania.
Zacznijmy testowanie hipotez. Każdy test hipotez zaczyna się od sformułowania dwóch wzajemnie wykluczających się twierdzeń: hipotezy zerowej i alternatywnej. Równie istotne jest zapamiętanie, że o przyjęciu hipotez decyduje parametr p-value.
Sama procedura testowania hipotez, po poznaniu standardu nie jest trudna, natomiast kluczowy jest dobór testów statystycznych i interpretacja.
Który test wybrać? Mapa narzędzi testowania hipotez
To jedno z najczęstszych pytań na szkoleniach Six Sigma: „Wiem, że muszę przetestować hipotezę, ale jaki jest właściwy test do moich danych?” Odpowiedź zależy od trzech czynników:
- rodzaju danych
- liczby grup
- spełnienia założenia normalności
Poniżej przedstawiliśmy tabelę z rozpiską podstawowych testów statystycznych dla poszczególnych typów danych, dla miary problemu (Y) i zmiennych analizowanych (X):
Pułapki, w które wpada większość zespołów i na które warto zwracać uwagę
Testowanie hipotez to potężne narzędzie, ale tylko wtedy, gdy jest stosowane zgodnie z wytycznymi. Oto najczęstsze błędy, które potrafią przekreślić cały projekt analityczny.
- Pułapka 1: Mylenie istotności statystycznej z istotnością praktyczną: wynik może być statystycznie istotny (p-value < 0,05), ale praktycznie bez znaczenia. Jeśli nowa procedura skraca czas realizacji o 3 sekundy na 8-godzinnej zmianie to różnica jest realna, ale czy warta wdrożenia?
Odpowiedź: zawsze obok analizy bazującej na p-value oceniaj wielkość efektu. - Pułapka 2: Testowanie całym dostępnym portfolio narzędzi tzn. testuj wystarczająco długo, a znajdziesz wszystko. Jeśli testujesz wystarczająco wiele hipotez na tych samych danych, w końcu któraś „wyjdzie” jako istotna tylko przez przypadek. Przy poziomie α = 0,05 i 20 testach na tych samych danych jeden fałszywy alarm jest oczekiwany statystycznie.
Odpowiedź: określaj hipotezy przed analizą danych, nie po. - Pułapka 3: Zbyt mała liczność próby tzn. Moc testu ma znaczenie: przy małej próbie nawet duże, realne różnice mogą okazać się statystycznie nieistotne, a nie dlatego, że ich nie ma, ale dlatego, że masz za mało danych.
Odpowiedź: zawsze przeprowadzaj analizę wielkości próby przed zebraniem danych.
Intuicja, doświadczenie i przekonania mają swoją wartość, ale w procesach, które chcemy realnie poprawiać nie mogą być jedynym kryterium decyzji. Mózg widzi wzorce nawet w czystym przypadku, a kilka dobrych albo złych wyników z rzędu to często po prostu naturalna zmienność procesu, nie sygnał, że coś się zmieniło.
Testowanie hipotez daje to, czego intuicja nie może dać, a mianowicie odpowiedź opartą na liczbach, danych i faktach. Dlatego w fazie Analyse metodyki Six Sigma to nie dodatek, a filar: pozwala odróżnić to, co faktycznie wpływa na problem, od tego, co tylko wygląda jak wpływ. Następny krok? Zanim wypowiesz kolejne „odkąd zmieniliśmy X, Y jest lepsze”, zapytaj: czy masz na to dowód statystyczny, czy tylko wygodną historię.
Zastanawiasz się, jak zacząć swoją karierę Six Sigma lub zastanawiasz się w jaki sposób wykorzystać opisane narzędzie w swojej organizacji? Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci wybrać odpowiednie szkolenie lub uszyjemy je na miarę Twoich potrzeb.
Zadzwoń do nas lub napisz:
Karolina Klimek
781 772 384
karolina.klimek@abk.pl
Dorota Wróbel
885 060 834
dorota.wrobel@abk.pl
Polecane artykuły
Six Sigma
Six Sigma Green Belt – Kluczowe umiejętności i zastosowania w organizacjach
W dynamicznym środowisku biznesowym, niezależnie czy mówimy o sektorze usługowym, czy produkcyjnym, efektywność procesów jest kluczem do sukcesu. Poprawa efektywności procesów poprzez rozwiązywanie problemów to jedna z głównych aktywności, które są częścią pracy osoby pełniącej rolę Six Sigma Green Belt.
Osoba posiadająca certyfikat Six Sigma Green Belt, dysponuje unikalnym zestawem kompetencji, pozwalającym na identyfikację, analizę i eliminację problemów, niezależnie od branży i obszaru w którym występują. Niezależnie czy mowa o produkcji, logistyce, handlu czy usługach.
Six Sigma
Bo do tanga trzeba dwojga. Czyli o tym jak ułożyć sobie relację ze Sponsorem.
„Dziękuję bardzo, cieszę się.
Ale ja miałem naprawdę świetnego sponsora!”
To jest zdanie, które słyszymy niemal zawsze, kiedy mamy przyjemność oceniać wyjątkowo udane projekty Six Sigma.
Czy to podczas certyfikacji, czy jeszcze podczas trwania szkolenia. Pada ono zazwyczaj tuż po tym, kiedy gratulujemy liderowi udanej certyfikacji (Six Sigma Black Belt/Green Belt) i kiedy zwracamy uwagę na wyjątkowość zrealizowanych projektów.
Poznaj ofertę szkoleń
Lean Transformation
Leader
(Lean w usługach)
Lean Transformation Leader to 7-dniowy program rozwojowy dla obszaru usługowego (Lean w usługach) realizowany w Santander Consumer Bank i skoncentrowany na praktycznym prowadzeniu usprawnień i transformacji procesów.
o Lean Transformation Leader
