White Belt, Yellow Belt, Green Belt, Black Belt – przewodnik po poziomach certyfikacji Six Sigma

Stanowią raczej logicznie zaprojektowany system rozwoju kompetencji odpowiadających różnym rolom w organizacji. Innymi słowy – nie każdy musi zostać najpierw Green Beltem, aby objąć stanowisko Black Belt.

To bardzo ważna różnica, ponieważ pozwala spojrzeć na infrastrukturę Six Sigma nie jak na system kolejnych szkoleń, ale jak na sposób budowania kompetencji organizacji. Kompletna infrastruktura Six Sigma to bowiem mieszanka różnych kompetencji, pokrywających rózne zapotrzebowania. Można więc powiedzieć, że Six Sigma nie tworzy hierarchii ludzi. Tworzy system uzupełniających się ról, z których każda ma swoje miejsce, swoją wartość i swoje unikalne zadania.

Przyjrzyjmy się im bliżej.

White Belt jest najniższym poziomem certyfikacji Six Sigma. Nie oznacza to jednak, że jest najmniej ważny. Wręcz przeciwnie – to często od jakości zbudowanej u podstaw świadomości, zależy powodzenie uruchamianych projektów i realizowanych w firmie zmian.

Głównym celem szkolenia White Belt nie jest nauczenie uczestników prowadzenia projektów czy stosowania narzędzi statystycznych. Zadaniem programu jest przede wszystkim wyjaśnienie, czym jest Six Sigma, skąd się wywodzi, jakie problemy pomaga rozwiązywać oraz dlaczego organizacje na całym świecie od blisko 40 lat wykorzystują ją do poprawy swoich wyników biznesowych.

To szkolenie buduje wspólny język. Dzięki niemu pracownicy zaczynają rozumieć, czym różni się problem od jego przyczyny, dlaczego warto podejmować decyzje w oparciu o liczby, dane i fakty oraz na czym polega logika metodyki DMAIC. Nie uczą się jeszcze prowadzenia projektów, ale zaczynają rozumieć sposób myślenia, który stoi za metodyką DMAIC.

Z perspektywy organizacji, White Belt jest więc programem skierowanym praktycznie do każdego pracownika. Im więcej osób rozumie podstawowe założenia Six Sigma, tym łatwiej budować kulturę  podejmowania decyzji w oparciu o liczby, dane i fakty. W wielu firmach szkolenie to stanowi element wdrożenia nowych pracowników lub programów rozwojowych dla całych zespołów.

Z perspektywy osoby indywidualnej White Belt będzie dobrym wyborem dla każdego, kto chce zrozumieć filozofię Six Sigma i świadomie uczestniczyć w działaniach doskonalących prowadzonych w organizacji. Nie daje jeszcze praktycznych kompetencji projektowych, ale pozwala zrozumieć, dlaczego organizacja podejmuje określone działania i jaką rolę każdy pracownik może odegrać w procesie rozwiązywania problemów.

Jeżeli White Belt buduje świadomość, to Yellow Belt rozwija pierwsze praktyczne umiejętności.

Program Yellow Belt obejmuje wszystkie zagadnienia poznawane podczas szkolenia White Belt, ale idzie o krok dalej. Uczestnicy poznają logikę metodyki DMAIC oraz uczą się wykorzystywać jej kolejne etapy do rozwiązywania stosunkowo prostych problemów procesowych. Poznają również podstawowe narzędzia analizy danych, przede wszystkim te oparte na analizie graficznej i prostych metodach identyfikowania przyczyn problemów.

To bardzo ważny moment, bo po raz pierwszy uczestnicy zaczynają nie tylko rozumieć czym jest Six Sigma, ale również stosować jej elementy w praktyce. Uczą się systematycznego podejścia do rozwiązywania problemów i przekonują się, że intuicję można – i warto – wspierać analizą danych.

Six Sigma Yellow Belt nie jest jednak „małym Green Beltem”. To odrębna rola w organizacji.

Osoby posiadające ten poziom kompetencji najczęściej prowadzą niewielkie inicjatywy doskonalące we własnym obszarze odpowiedzialności lub aktywnie uczestniczą w zespołach projektowych prowadzonych przez Green Beltów i Black Beltów. Rozumieją logikę pracy projektowej, potrafią zbierać dane, uczestniczyć w analizach i wspierać wdrażanie rozwiązań.

Dla organizacji Yellow Belt jest więc bardzo dobrym programem dla liderów pierwszej linii, brygadzistów, specjalistów czy osób odpowiedzialnych za niewielkie zespoły. To właśnie oni najczęściej dostrzegają problemy pojawiające się w codziennej pracy i mogą samodzielnie eliminować te mniej złożone.

Z perspektywy pracownika Yellow Belt będzie najlepszym wyborem dla osób, które chcą zdobyć pierwsze praktyczne kompetencje związane z Six Sigma, ale nie planują jeszcze prowadzenia dużych projektów przekrojowych. To również doskonałe przygotowanie do pracy w zespołach DMAIC, ponieważ uczestnik rozumie sposób prowadzenia projektu i potrafi aktywnie wspierać jego realizację. Zna podstawowe narzędzia i potrafi sie nimi posługiwać.

Na poziomie Green Belt następuje bardzo wyraźna zmiana jakościowa.

O ile Yellow Belt koncentruje się przede wszystkim na rozwiązywaniu prostych problemów we własnym obszarze, o tyle Green Belt przygotowywany jest do prowadzenia projektów, w których nie znamy ani przyczyny problemu, ani sposobu jego rozwiązania.

To właśnie w tego typu działaniach, metodyka DMAIC pokazuje swoją największą wartość.

Green Belt uczy się prowadzić zespół przez cały proces projektowy – od zdefiniowania problemu biznesowego, poprzez pomiar i analizę danych, aż do wdrożenia rozwiązań i zabezpieczenia osiągniętych rezultatów. W programie pojawia się znacznie więcej narzędzi analitycznych, bardziej zaawansowane metody pracy z danymi oraz zdecydowanie większy nacisk na prowadzenie rzeczywistych projektów.

Jednocześnie zmienia się również rola uczestnika. Green Belt przestaje być wyłącznie specjalistą rozwiązującym własne problemy. Staje się liderem projektu, który odpowiada za osiągnięcie konkretnego rezultatu w danych obszarze. Musi współpracować z przedstawicielami różnych działów, planować kolejne etapy pracy, angażować uczestników projektu i konsekwentnie prowadzić zespół do osiągnięcia celu.

Dlatego szkolenie Green Belt rozwija nie tylko kompetencje analityczne, ale również pierwsze kompetencje przywódcze. Uczestnicy uczą się prowadzić spotkania projektowe, prezentować wyniki analiz, argumentować swoje decyzje i budować zaangażowanie zespołu wokół wspólnego celu.

Dla organizacji Green Belt jest naturalnym wyborem dla kierowników, inżynierów procesu, specjalistów jakości, liderów procesów czy ekspertów odpowiedzialnych za określone obszary działalności firmy. Są to osoby, które posiadają już pewną samodzielność i mogą odpowiadać za prowadzenie projektów przynoszących wymierne korzyści biznesowe.

Z perspektywy pracownika Green Belt będzie najlepszym wyborem dla osób, które chcą rozwijać się w kierunku lidera zmian, zdobywać doświadczenie projektowe oraz nauczyć się rozwiązywać problemy, których rozwiązania nie da się znaleźć w instrukcji czy procedurze.

Jeżeli Green Belt przygotowuje do prowadzenia projektów doskonalących we własnym obszarze odpowiedzialności, to Black Belt rozwija kompetencje potrzebne do rozwiązywania problemów o znacznie większej skali i złożoności. To poziom przeznaczony dla osób, które nie tylko prowadzą projekty DMAIC, ale również (docelowo) stają się liderami zmian w całej organizacji.

Wiele osób postrzega Black Belta przede wszystkim przez pryzmat statystyki (a raczej, narzędzi statystycznych). Rzeczywiście, program obejmuje znacznie bardziej zaawansowane narzędzia analizy danych niż szkolenie Green Belt. Uczestnicy uczą się wykorzystywać metody statystyczne pozwalające zrozumieć zależności pomiędzy zmiennymi, weryfikować hipotezy czy budować modele opisujące zachowanie procesów. Nie to jest jednak największą wartością programu.

Znacznie ważniejsza jest zmiana sposobu patrzenia na organizację. Black Belt przestaje koncentrować się wyłącznie na pojedynczym procesie czy własnym obszarze odpowiedzialności. Zaczyna patrzeć na organizację w sposób przekrojowy, rozumiejąc zależności pomiędzy procesami, działami oraz celami biznesowymi firmy. Projekty, które prowadzi, bardzo często dotyczą problemów o dużym znaczeniu strategicznym, angażują wiele jednostek organizacyjnych i wymagają współpracy z menedżerami różnych poziomów.

To sprawia, że program Black Belt kładzie ogromny nacisk na rozwój kompetencji przywódczych. Lider projektu DMAIC nie posiada zazwyczaj formalnej władzy nad członkami zespołu, a mimo to odpowiada za doprowadzenie projektu do końca. Musi więc nauczyć się budować autorytet oparty na wiedzy, umiejętności prowadzenia dyskusji oraz konsekwentnym wykorzystywaniu liczb, danych i faktów. To właśnie dlatego wielu absolwentów programu podkreśla po latach, że największą wartością szkolenia nie była statystyka, lecz rozwój umiejętności przywódczych, projektowych i biznesowych.

Z perspektywy organizacji Black Belt jest programem przeznaczonym dla osób o największym potencjale rozwojowym. Bardzo często są to przyszli menedżerowie, dyrektorzy czy liderzy transformacji, których firma chce przygotować do pełnienia kluczowych ról w kolejnych latach. Ich rozwój odbywa się nie na sali wykładowej, lecz podczas prowadzenia rzeczywistych projektów przynoszących organizacji wymierne korzyści finansowe i operacyjne.

Z perspektywy osoby indywidualnej Black Belt będzie najlepszym wyborem dla tych, którzy chcą rozwijać się nie tylko jako eksperci, ale również jako liderzy zmian. To szkolenie dla osób gotowych podejmować odpowiedzialność za najtrudniejsze problemy biznesowe i chcących w przyszłości współtworzyć kierunek rozwoju organizacji.

Po poznaniu wszystkich poziomów certyfikacji bardzo często pojawia się kolejne pytanie: „Który z nich będzie najlepszym wyborem?”. Odpowiedź zależy od tego, z jakiej perspektywy na nią spojrzymy.

Jeżeli zastanawiasz się nad własnym rozwojem zawodowym, warto przede wszystkim odpowiedzieć sobie na pytanie, jaką rolę chciałbyś pełnić w organizacji. Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na zrozumieniu filozofii Six Sigma i świadomym uczestniczeniu w kulturze ciągłego doskonalenia, White Belt będzie naturalnym wyborem. Jeżeli chciałbyś samodzielnie prowadzić niewielkie inicjatywy usprawniające i aktywnie uczestniczyć w projektach DMAIC, warto rozważyć Yellow Belta. Osoby planujące prowadzenie projektów oraz odpowiedzialność za doskonalenie procesów we własnym obszarze zdecydowanie więcej skorzystają z programu Green Belt. Natomiast kandydaci myślący o rolach związanych z przywództwem, transformacją organizacji czy przyszłych stanowiskach menedżerskich powinni rozważyć rozwój w kierunku Black Belta.

Nieco inaczej wygląda to z perspektywy organizacji. Tutaj punktem wyjścia nie powinny być ambicje pracownika, lecz rzeczywiste potrzeby biznesowe firmy. White Belt pozwala zbudować wspólną świadomość i język organizacji. Yellow Belt przygotowuje liderów codziennego doskonalenia oraz przyszłych członków zespołów projektowych. Green Belt rozwija osoby odpowiedzialne za prowadzenie projektów w swoich obszarach, natomiast Black Belt powinien być kierowany do tych pracowników, których organizacja postrzega jako swoich przyszłych liderów i którym zamierza powierzać najważniejsze projekty transformacyjne.

To właśnie dlatego wybór odpowiedniego poziomu powinien zawsze wynikać z roli, jaką dana osoba ma pełnić w organizacji, a nie z przekonania, że należy przejść wszystkie poziomy po kolei.

Na zakończenie warto wrócić do pytania, od którego rozpoczęliśmy ten artykuł. Czy rzeczywiście trzeba przechodzić przez wszystkie poziomy certyfikacji Six Sigma, zaczynając od White Belta, a kończąc na Black Belcie?

W Akademii Białego Kruka odpowiedź brzmi: nie.

Kolejne poziomy certyfikacji zostały zaprojektowane jako spójny system rozwoju kompetencji odpowiadających różnym rolom w organizacji, a nie jako obowiązkowa ścieżka edukacyjna. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby uczestnik rozwijał się stopniowo, zdobywając kolejne poziomy certyfikacji. W praktyce jednak równie często zdarza się, że organizacja od razu kieruje odpowiednich kandydatów na szkolenie Green Belt lub Black Belt, ponieważ właśnie takich kompetencji potrzebuje w danym momencie.

To bardzo podobna sytuacja jak w przypadku budowania zespołu projektowego. Nie rozpoczynamy przecież od założenia, że każdy członek zespołu powinien zostać kierownikiem projektu. Potrzebujemy osób pełniących różne role, posiadających różne kompetencje i wspólnie realizujących cele organizacji.

Dokładnie tak samo warto patrzeć na system certyfikacji Six Sigma. White Belt buduje świadomość. Yellow Belt rozwija umiejętność samodzielnego rozwiązywania prostych problemów. Green Belt przygotowuje liderów projektów doskonalących. Black Belt rozwija osoby odpowiedzialne za najtrudniejsze wyzwania biznesowe i przyszłych liderów organizacji.

Dlatego znacznie lepszym pytaniem niż „Od którego poziomu powinienem zacząć?” jest pytanie:

„Jaką rolę chcę pełnić w swojej organizacji i jakie kompetencje będą mi do tego potrzebne?”

To właśnie odpowiedź na to pytanie powinna być punktem wyjścia do wyboru odpowiedniego programu rozwojowego.

Sprawdź nasze szkolenia:

Six Sigma Green Belt

Six Sigma Black Belt

lub skontaktuj się z nami by dowiedzieć się więcej.

📥 Kontakt:
info@abk.pl
(71) 344 01 15